Khám phá nét độc đáo khánh đá cổ núi Ốc Sơn Thanh Hóa miền Trung

Khám phá nét độc đáo khánh đá cổ núi Ốc Sơn

27-07-2018 84 Comments 215 Views

Hãy cùng kênh Đặc Sản Du Lịch Ba Miền khám phá nét độc đáo khánh đá cổ núi Ốc Sơn

Khám phá nét độc đáo khánh đá cổ núi Ốc Sơn - Lưng chừng núi Ốc Sơn thuộc huyện Hà Trung - Thanh Hóa có một ngôi chùa Long Cảm được xây dựng hơn 1.000 năm trước hiện vẫn còn lưu giữ rất nhiều báu vật có giá trị và trong đó có đôi khánh đá cổ với tiếng kêu ngân vang cả một vùng.

Du lịch Thanh Hóa để tham quan, khám phá khánh đá cổ độc đáo trên núi Ốc Sơn

Chùa Long Cảm là một trong những điểm du lịch lâu đời thuộc thôn Trang Các, xã Hà Phong, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa tọa lạc trên sười núi Ốc Sơn nhìn ra dòng sông Lèn. Ngôi chùa tuy không lớn nhưng lại được đặt ở một ví trí rất đẹp và với không gian trầm lắng và yên bình, ngôi chùa được bao bọc bởi tứ bề là làng mạc và đồng ruộng. Chùa Long Cảm đã được công nhận là một di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 1992 và đang trình để được công nhận là di tích Quốc gia.

Đôi khánh đá cổ hàng trăm năm trên núi Ốc Sơn

Đôi khánh đá cổ hàng trăm năm trên núi Ốc Sơn

Theo sử cũ, thì vào năm Thuận Thiên thứ 11 năm 1020, vua Lý Thái Tổ đi đánh Chiêm Thành và đến vùng phủ Quảng Hòa - huyện Hà Trung ngày nay đã dừng chân trên sườn núi Ốc Sơn. Đêm đến nhà Vua nằm mộng thấy rồng vàng nghĩ có điềm lành. Sau khi giành thắng lợi thì về tới kinh đô vua nhớ lại giấc mộng tại núi Ốc và vua Lý Thái Tổ đã cho dựng ở sườn núi này một ngôi chùa và lấy tên là Long Cảm.

Trước đây thì những đồng ruộng quanh vùng mênh mông nước, để có thể lên chùa thì phương tiện duy nhất để đi lại là bằng thuyền từ các kênh dẫn từ sông lớn vào. Thời đó núi Ốc Sơn rất hoang vu và lau lách um tùm nên người dân thường hay gọi là núi Cô Sơn. Ngày đó thì ngôi chùa trải qua hàng thế kỷ đã xuống cấp, hư hỏng. Sau rất nhiều lần trùng tu và tôn tạo thì dáng vóc chùa Long Cảm ngày nay đã uy nghi bề thế và xứng tầm.

Sư thầy Thích Đàm Quang, vị trụ trì chùa Long Cảm cho biết hiện trong chùa đang còn lưu giữ rất nhiều báu vật có giá trị như quả chuông đồng cổ hay bia cổ, bốn cột đá ở hiên chùa chính, khánh đá cổ và tám pho tượng của tám vị tổ sư từng tu hành tại chùa, đây được coi là những tác phẩm nghệ thuật quý hiếm và rất tinh xảo. Trong số đó thì cặp khánh đá cổ nặng khoảng 300 - 400 kg/chiếc được du khách thập phương ấn tượng nhất khi đến chùa vãn cảnh. Hai cặp khánh đá này có màu xanh xám, được treo ngăn ngắn trên các trụ đá ngay phía trước sân chùa. Cả hai chiếc khánh đá đều được tạc đẽo từ những khố đá lớn thành hình bán nguyệt và một chiếc có chạm khắc hoa văn.

Chiếc có chặm khắc hoa văn vốn không phải của nhà chùa và trước đây nó ở trong ngôi chùa bên làng Thượng. Ngôi chùa này sau khi bị sụp đổ có người tiếc chiếc khánh quý bèn đem giấu xuống ao bèo rồi sau đó đem về chùa Long Cảm cung tiến. Còn chiếc khánh đá cổ ở chùa Long Cảm, tôi cũng không biết có từ khi nào nhưng tôi đoán nó có từ thời điểm vua nhà Lý cho dựng chùa, tức hơn 1000 năm tuổi - vị trụ trì Thích Đàm Quang cho hay.

Theo sư cô Thích Đàm Tâm thì trước đây chiếc khánh đá cổ ở chùa Long Căm cùng đã từng bị lấy cắp và sau này thì nhà chùa tìm thấy ở mương nước nên nhờ người khiêng trở lại chùa. Vào những năm 1970, khi ấy chùa gần như bị xuống cấp và hư hỏng gần hết, người dân trong vùng đã khiêng khánh đá về dưới làng. Có gia đình đã đập khánh đá để nung vôi, tuy nhiên đập mãi mà khánh đá vẫn không vỡ. Tự nhiên một người đàn ông trong gia đình không ốm không đau mà chết. Sợ quá, nên gia đình nọ vội khiêng khánh đá ra mương nước của làng và bỏ lại đó và nhà chùa đã tìm thấy - vị sư cô Thích Đàm Tâm kể lại.

Khi cầm vồ gõ vào khánh đá ngân vang như chuông đồng

Khi cầm vồ gõ vào khánh đá ngân vang như chuông đồng

Điều khác biệt giữa 2 chiếc khánh đá cổ này là chiếc khánh đá ở chùa Long Cảm có âm thanh trầm bổng, ngân dài. Khi cầm vồ bằng gỗ gõ mạnh khánh đá ngân như chuông đồng và vang xa và nhiều ngôi làng dưới chân núi nghe rất rõ. Chiếc khánh đá còn lại thì âm thanh không ngân vang mà chỉ có âm thanh lạch cạch bình thường.

Theo lý giải của các Nhà nghiên cứu văn hóa Phan Bảo thì khánh đá ngân vang hay không là do chất liệu đá. Chiếc khánh cổ ngân vang chắc chắn đã được làm từ đá núi Nhồi - phường An Hoạch, Thành phố Thanh Hóa, loại đá này không ở nơi nào khác có được. Còn chiếc khánh đá còn lại đã được tạc từ một khối đá xanh bình thường - Nhà nghiên cứu này khẳng định.

Trong cuốn Vân đài loại ngữ thì bảng nhãn Lê Quý Đôn chép chuyện quan Thượng thư Lê Hữu Kiểu khi làm trấn thủ Thanh Hóa đã sai người đến núi Nhồi lấy đá đẽo thành chiếc khánh đá hình cá và rồi khắc chữ vào khánh rằng: Hoạch Sơn loại đá kêu vang/ Sắc xanh màu biếc mịn màng đẹp tươi/ Gõ lên sang sảng bên tai/ Tuyệt nhiên không chút trần ai lạc vần. Điều đó đã khẳng định thêm về lí giải của Nhà nghiên cứu Phan Bảo là có cơ sở.

Không chỉ là một ngôi chùa độc đáo và là nơi lưu giữ nhiều báu vật quý mà chùa Long Cảm trong những năm tháng chiến tranh còn là một trong những pháo đài quan trọng của quân dân Thanh Hóa. Thời chống Mỹ, ngôi chùa là một địa điểm an toàn để đặt ụ pháo bảo vệ cầu Đò Lèn trước sự bắn phá ác liệt của máy bay Mỹ hòng đánh sập cầu, cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch nối hai miền Nam - Bắc. Không những thế nơi đây còn là một nơi trú ẩn của bộ đội, thậm chí nhiều cánh cổng và cửa nhà chùa còn được tháo dở để làm cáng khiêng thương binh.

Tham khảo thêm: Du lịch Bình Định

Tin Liên Quan