Khám phá kỳ tích của người mông trong du lịch Mù Cang Chải

Kỳ tích của người mông trong du lịch Mù Cang Chải

04-07-2018 84 Comments 326 Views

Khám phá kỳ tích của người mông trong du lịch Mù Cang Chải.

Vào những ngày cuối tháng 9 và đầu tháng 10 và vượt qua đèo Khau Phạ dài khoảng 27 km để du lịch đến Mù Cang Chải thuộc Yên Bái thì trước mắt chúng tôi là một màu vàng của lúa trải dài trên các triền núi của vùng cao và lớp nọ gối tiếp lớp kia như bất tận và khiến cho anh bạn đi cùng choáng ngợp phải dừng xe để bấm máy ảnh lia lịa. 

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải

Khi leo lên bản Trống Tông thuộc xã La Pán Tẩn nhìn xuống mới phần nào cảm nhận được sự diệu kỳ của ruộng bậc thang nơi đây. Những mâm xôi vàng của lúa hiện lên hoành tránh giữa núi rừng bạt ngàn và xanh ngắt và từng bậc ruộng nối tiếp nhau đổ từ trên cao xuống như một chiếc cầu thang vàng nối từ trần gian lên trời. Phá cách của bức tranh vàng xanh là dòng suối Kim như một dải lụa trắng bắt nguồn từ đỉnh Nả Háng Tâu cao trên 2.600 mét và uốn lượn dọc quốc lộ 32 qua thị trấn rồi đổ về Nậm Mu của Sơn La đã tạo sự điều hoà khí hậu trong vùng và nước cho sản xuất.

Bác Giàng Xáy Sinh, năm nay 76 tuổi là nguyên Bí thư Huyện uỷ ba khoá liền là người đã gắn cả cuộc đời mình với nơi này kể lại nhiều điều về ruộng bậc thang nơi này mà không phải ai đã biết cụ thể. Người Mông ở Mù Cang Chải chiếm 92% dân số toàn huyện và gồm bốn nhóm: Mông Đơ (trắng) cùng Mông Lình (hoa), Mông Đu (đen) và Mông Si (đỏ) và trong đó thì nhóm người Mông Lình và Mông Si chiếm đại đa số họ di cư về sinh sống từ đầu thế kỷ XVIII và làm nương rẫy là phương thức sản xuất và nguồn sống chính của mình. Trong canh tác do chủ yếu là đất Feralit vàng đỏ phân bố ở trên độ cao hơn 900 mét và độ dốc lớn từ 30% trở lên, địa hình chia cắt mạnh và nếu để trồng lúa có tính ổn định trên đồi nương thì không thể khai khẩn theo hình thức nương rẫy.

Mùa hoa Tớ Dày

Mùa hoa Tớ Dày

Vì vậy mà người Mông đã chọn những quả đồi thấp vì có diện tích rộng, có độ dốc vừa phải và lợi dụng được cả nước trời (nước mưa) và nước suối dẫn từ độ cao tràn xuống ruộng thấp để khai khẩn ruộng bậc thang. Bác Sinh cho biết: Trước khi khai khẩn thì các chủ ruộng phải đi chọn đất. Nơi đó phải có nguồn nước và có khả năng tạo mặt bằng, ít cây to và cỏ mọc dầy và tốt, ít sỏi đá. Sau đó thì họ phải lập quyền sở khai khẩn bằng cách chồng một cột đá lên cao chừng trên một mét hay chôn một cây gỗ lớn trên vùng đất đó để làm dấu hiệu xác lập quyền khai khẩn. Để tránh các rủi ro trong quá trình khai khẩn theo quan niệm của người Mông là cái hồn của mình đã bỏ mình ra đi và do đó phải mời thầy mo đến cúng gọi hồn về.

Thầy mo là một người Mông già và được học nghề từ bé và chủ ruộng chuẩn bị lễ vật gồm: một bát gạo cùng một chén rượu, một con gà trống cùng một quả trứng và một thẻ hương. Lễ vật được đặt ngay góc ruộng nơi khai khẩn và thầy mo sẽ hua que hương lên trời đọc bài cúng và các thủ tục khác cầu mang đến gió thuận mưa hoà và hồn người bị nạn tiếp tục nhập vào người bị hại để tiếp tục khai khẩn làm ăn và sau đó thì bài cúng được nhúng rượu và đốt ngay tại ruộng, vung khắp vùng đất mong tìm sự may mắn cho các vụ mùa tốt tươi. Do độ dốc lớn nên các ruộng bậc thang có chiều ngang hẹp (chỉ được vài đường bừa) và độ chênh từ thửa ruộng trên với thửa ruộng dưới từ 1- 1,5 mét.

>>> Bên cạnh đó mọi người có thể tham khảo thêm chùm tour Du Lịch Nước Ngoài của website tư vấn du lịch Sài Gòn Center Tourist - Chuyên nhận thiết kế và thực hiện chương trình du lịch dành cho đối tượng khách đoàn - Tìm đối tác ghép đoàn thực hiện chương trình du lịch dành cho đối tượng khách lẻ.

Trong khi đòi hỏi mặt bằng ruộng và nguồn nước ngâm chân lúa phải đồng đều, sao cho khi có nước vào thì cả đám ruộng (một bậc thang) đều có cân bằng sóng. Vì vậy, khi san ruộng người Mông dùng cuốc bướm cào thành bờ đất và dùng chân dẫm và dùng gáy cuốc đập mạnh nén chặt bờ ruộng. Các điểm đón nước cho ruộng được lấy từ các nguồn khe phía trên và nếu vượt qua điểm trũng thì dùng cây to bổ đôi hay khoét ruột làm máng dẫn nước, nếu vượt đường thì xếp đá tạo mặt bằng cho giao thông còn nước len lỏi phía dưới và tạo hệ thống thuỷ lợi hoàn chỉnh cho việc canh tác. Cần nói thêm, để tạo đường đồng mức cho từng mảnh ruộng thì đồng bào dùng nước làm một đường cân bằng sóng và chỗ trũng thì dùng cuốc bướm cào bằng thêm và chỗ cao thì san bớt lên bờ vì vậy cả thửa ruộng quanh quả đồi đồi đều có nước và độ cao giống nhau và tạo ra các bậc thang đều khắp.

Ngay trong cách chia nước thì người đồng bào Mông chỉ sẻ nước từ bờ trên xuống bờ dưới theo cách không nối liền mạch để nhằm hạn chế tối đa khi mưa lũ tạo dòng chảy mạnh gây vỡ bờ và rửa trôi hết màu. Cứ thế thì qua năm tháng các thửa ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải nhiều lên cùng thời gian, ruộng ở các bản: Ma Lừ Thàng hay Trống Tông, La Pán Tẩn hay Háng Tàu Dê, Thào Chua Chải và Pú Nhu, Phình Hồ hay Dế Xu Phình.

Lễ Hội Gầu Tào trong chuyến du lịch Mù Cang Chải

Lễ Hội Gầu Tào trong chuyến du lịch Mù Cang Chải

Người Mông nơi đây từ bằng bàn tay và nghị lực được mở rộng thêm và đã tạo thành một thắng cảnh kỳ vĩ do con người tạo ra trước thiên nhiên hùng vĩ. Anh Giàng Chứ Ly là Chủ tịch UBND xã La Pán Tẩn cho rằng: Tiếng Mông mình gọi bậc thang là Làn đáy và hiện toàn xã mình có trên 198 ha ruộng bậc thang và cộng với các xã Chế Cu Nha, Dế Xu Phình thì khu vực này có gần khoảng 500 ha ruộng bậc thang đang được giữ nguyên trạng. Hiện Nhà nước công nhận nơi đây là một danh thắng ruộng bậc thang đầu tiên trong khu vực các tỉnh miền núi và xã mình đang vận động đồng bào trong xã tiếp tục trồng các loại giống lúa Lửi khoái hay Mế lỉnh xính, Tả lènh và Nả lỉnh sí là giống địa phương và kết hợp với giống Plẩula hay Plẩu lai. Plẩu lan, Plẩu pang trang... đảm bảo an ninh lương thực và có một phần làm quà cho du khách đến đây.

Ngoài ra cây thảo quả hay con gà đen, lợn đeo gông... sẽ là những sự lạ khi du khách phương xa đến với vùng này". Mời các bạn một lần chiêm ngưỡng nét đẹp vùng cao còn nguyên sơ nơi này vào dịp đầu xuân cùng ngắm hoa Tớ dày hát điệu Gầu plềnh và cùng tham gia hội Gầu tào (chơi núi đầu xuân) và tháng mười cùng ngắm bậc thang trời kỳ vĩ được kết lên từ những thảm lúa vàng rực rỡ và cùng chén rượu thóc giã các bạn không quên ngày trở lại lần sau với cao nguyên vùng Tây Bắc.

Thân cảm ơn mọi người đã quan tâm chia sẻ và đọc tin tức của kênh Du Lịch Thương Mại. Hãy thường xuyên theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức mới nhất, vừa hay và thật bổ ích. Bên cạnh đó nếu có nhu cầu đi du lịch thì mọi người có thể tham khảo chùm tour Du Lịch Trong Nước của website tư vấn du lịch Sài Gòn Center Tourist - Chuyên nhận thiết kế và thực hiện chương trình du lịch dành cho đối tượng khách đoàn - Tìm đối tác ghép đoàn thực hiện chương trình du lịch dành cho đối tượng khách lẻ.

Tham khảo thêm: Núi Bà Đen Tây Ninh

Tin Liên Quan